Mijn planning was Markobi (Mark Bittar geboren in Frankrijk) de huidige wereldkampioen kaartgoochelen te spreken op de Wereldkampioenschappen 2025 in Italië, maar dat bleek toch niet het moment (later meer daarover). Maar op de NMU United by Magic Convention in Zeist nam hij wel de tijd na zijn masterclass, close- up show én lezing.
Mijn interviews kenen altijd een creatieve insteek. Dit keer waren streetcars mijn vertrekpunt. Waarom? Omdat Markobi’s mis-direction soms ‘leuk’ brutaal en onverwacht is, zijn performance kleurrijk en zijn sleight-of-hand waanzinnig én snel, razendsnel! Een aantal kwaliteiten om wereldkampioen mee te worden en nog steeds te blijven want op het laatste WK was geen eerste plaats in de categorie ‘carto’.
STREETCARS WIJZEN DE WEG
Verrast kijkt Markobi naar de 11 streetcars die netjes geparkeerd staan op een tafeltje. Ze staan op ‘een weg’ van zwarte Bicycle kaarten met op de beeldzijden een vraag. Ik leg hem de interviewopzet uit om een willekeurige streetcar te pakken. Maar dan vraagt hij mij een nummer te noemen alsof hij met een act begint. “Zeven“ zeg ik. Hij wijst kriskras wat streetcars aan, pakt de witte en leest de vraag voor.
Veel goochelaars hebben de kunst geleerd bij een club. De nieuwe generatie goochelaars zit veel op YouTube en ontmoeten elkaar op de socials. Is dat een goede ontwikkeling voor de goochelkunst?
“Ik heb ervoor gekozen om niet bij een club te gaan. Ik wilde niet beïnvloed worden en niet de grenzen willen voelen van iemand die zegt dat je dit of dat moet doen. Of van mensen die elke week of maand afspreken. Ik wil vrij zijn met wie en wanneer ik wil. YouTube heeft me geholpen om te groeien. En dat geldt vast voor heel veel goochelaars, zeker de nieuwe generatie. Het is toch mooi dat YouTube inspiratie geeft of mensen die iets hebben met magie te entertainen. Er zijn natuurlijk ethische problemen, maar ik behoor tot de groep mensen die denkt dat we dit probleem nooit zullen oplossen. Het werkt niet door op een tutorial of trucuitleg te reageren bijvoorbeeld. Ik denk dat we gewoon goede magie moeten maken, dat ook te begrijpen om de goochelkunst te dienen. Maar ik denk dat uiteindelijk YouTube wel bijdraagt aan de ontwikkeling van de goochelkunst.”

STRANGERS ZIJN MIJN LEERSCHOOL
“Hoe krijg jij je feedback dan, heb je een vaste groep met wie je werkt?” vraag ik gelijk door.
“Toen ik net begon was dat alleen het publiek, dus de mensen in de straat, kroegen, bars, treinen en restaurants. De reactie van ‘strangers’ was mijn leerschool, een hele belangrijke en dat is het nog steeds. Tegenwoordig ben ik natuurlijk op veel congressen, geef lezingen en doe shows en ontmoet dan heel veel goochelaars. Daar krijg ik feedback van maar is niet het overgrote deel.” Markobi pakt een streetcar op en doet of hij er mee gaat rijden. “Goochelaars kunnen soms met details je op het juiste spoor houden of weer krijgen. Ze schijnen als het ware bij zodat je niet verdwaald. Maar die feedback moet zeker niet het belangrijkste zijn, die krijg ik toch ook van ‘leken’. Uiteindelijk bepaal je zelf waar wel en niet mee te doen.”

Met de Trophy in Quebec- Canada (Facebook pagina Markobi)
“Laten we een andere streetcar pakken.” Markobi wijst de oranje aan. “Weet je het zeker?” vraag ik hem op een serieuze toon bij wijze van grap. Hij pakt de paarse…
DRUK, DRUK, DRUK!
Hoe was je leven voor en na het winnen van FISM in 2022?
Voordat ik wereldkampioen werd goochelde ik alleen in Frankrijk op evenementen, verjaardagen, bruiloften en partijen. Daarna werd ik overal in de wereld gevraagd. Ging lezingen geven, workshops, naar goochelcongressen zoals hier, en ben ook een boek gaan schrijven. Ik produceerde ook een aantal trucs en effecten en ik ging meedoen aan Got Talent shows. Dat alles werd gezien en meer gewaardeerd met dank aan mijn titel. Ik kreeg een hele drukke agenda.”
FISM act Markobi Quebec – Canada
Na FISM Canada kwam FISM Italië, hoe heb je aan die act gewerkt?
“Het proces wat ik heb doorlopen voor mijn act in Quebec staat in mijn boek ‘Stairway’. Maar ik wilde mijn titel weer verdedigen dus ook dat was een hele opgave. Ik noteerde al mijn ideeën in een notitieboek wat op een gegeven moment 400 pagina’s telde. Alles schreef ik op. Ik vroeg goochelaars om heel veel feedback en dook in heel veel theorieën en boeken. Het proces was complexer op de een of andere manier dan voor het eerste FISM. Het was veel harder werken, nog veel meer er mee bezig zijn maar ook preciezer en op regelmatige basis. Ik had helaas persoonlijke problemen op dit FISM.”
Ik vond het nog niet het moment om over die persoonlijke problemen door te praten dus stelde een vervolgvraag.
Mortenn Christiansen werd in Canada wereldkampioen in de categorie ‘ comedy magic’ en koos ervoor om in een andere categorie mee te doen in Italië. Jij verdedigde je titel in dezelfde categorie, bewust?
“Ja, dat is een uitdaging. Ik hou van uitdagingen. Ik vind het fijn als het niet makkelijk is. Dit is de reden waarom ik het gedaan heb. Als het makkelijk is, heeft het geen zin. Weet je, als het zó is (Markobi knippert met zijn vingers) dan daag ik mezelf enorm uit en ik ben er erg trots op dat ik het gedaan heb.”
Markobi bij het programma Fool Us van Penn & Teller
SCHRIJVEN IS SCHRAPPEN
Je schreef het boek Stairway. Kun je er iets meer over vertellen?
“Ik heb er met hart en ziel aan gewerkt, een ongelofelijke klus want het is niet makkelijk een boek te schrijven maar het was het waard. Ik ga in het boek niet alleen in op technieken en trucs, maar het gaat vooral over mijn filosofie, het creatieve proces en voorbereiding. Het staat vol persoonlijke reflecties, praktische adviezen en inzichten hoe ik mijn winnende FISM-act heb opgebouwd en uitgevoerd. Schrijven is een lang en intensief traject. Je moet schrappen, je moet kiezen, je moet… maar ik ben er trots op.”
Ik weet welke vraag op welk kaartje staat dus pak de gele streetcar om bij het onderwerp boeken te blijven. Welke andere boeken voor een beginnende – en ervaren kaartgoochelaar zou je adviseren te lezen?”
“Een ‘ervaren persoon’ is een complex begrip is, want voor mij betekent het niet per sé dat iemand die heel vaardig is, goed is. En iemand die niet vaardig is, hoeft ook niet per sé slecht te zijn, toch? Maar het mooiste is natuurlijk om op zijn minst een minimale vaardigheid te hebben en nog wat andere dingen. Dus de boeken die ik zou noemen zijn natuurlijk ‘Strong Magic’ van Darwin Ortiz of ‘The Magic Rainbow’ van Juan Tamariz, maar eigenlijk al zijn boeken. Je hoeft niet per sé alles te bestuderen. Het is meer een manier om te kijken hoe we denken. Kijk naar hoe Darwin Ortiz denkt of kijk naar het laatste boek van Dani DaOrtiz. En eigenlijk alle Spaanse filosofie kan helpen om je te verbeteren. Ik ben eerlijk gezegd niet iemand die alle technieken uit boeken bestudeert, maar gebruik ze als referentie en ben meer van de theorie.”
Promo video ‘Stairway’

Wat is je voorbereiding geweest op het wereldkampioenschap? Heb je een team van creatieven, (mental)-coaches of vrienden die je helpen?
“Hoe ik me op dit kampioenschap heb voorbereid is eerlijk gezegd een heel lang antwoord, want het was dag en nacht werken. Alles wat ik weet, laat ik normaal gesproken aan iedereen zien. Ik zit in het Franse goochelteam en we hebben coaches en trainingssessies. We zijn allemaal samen, laten elkaar dingen zien en sturen elkaar video’s via WhatsApp.
Maar bij dit kampioenschap was ik een beetje egoïstisch, omdat ik mijn eigen manier had om eraan te werken. Eigenlijk waren mijn coaches al mijn vrienden, onze collega’s in de goochelwereld. Ik vroeg altijd advies aan de goochelaar met wie ik werkte, bijvoorbeeld in Magic World Wenen.”

Markobi, FISM Italië 2025, foto Masters of Magic
FEEDBACK HELPT
“Ik vraag ook feedback aan goochelaars uit totaal andere disciplines, van podiumgoochelaars tot mentalisten. Ik krijg altijd graag advies van iedereen en vertrouw dan op mijn eigen oordeel om te kiezen wat ik wel en niet gebruik. Maar ook aan willekeurige mensen, net als vroeger, vraag ik om feedback. Ik reis veel met de trein en vraag dan om een reactie aan reizigers. Hé, wat vind je hier en hiervan. Soms krijg je een reden waarom het een of ander beter is, en als dat goed is gebruik ik dat.
Na de Europese FISM kampioenschappen in St. Vincent – Italië ben ik eerlijk gezegd pas echt begonnen met werken aan mijn WK act. Ik denk dat het November 2024 was. Dus het was eigenlijk een proces van misschien acht maanden, maar met een manier van denken en technieken die ik in de loop der jaren heb ontwikkeld en beheers. Het is dus niet eerlijk om te zeggen dat het maar acht maanden was. In mijn act komt samen wat ik mijn hele leven heb gedaan en geleerd.”

Om de snelheid erin te houden pak ik de volgende streetcar. Markobi begint te lachen terwijl hij de vraag voorleest. At FISM during my act on 17/07/2025 your random chosen number Will be 24561. The color of the 2 entire faces of the cube Will be red & green and the name of your friend is Manolo. So true? (Deze vraag heeft wat uitleg nodig want dit bericht las ik op zijn socials in aanloop naar het WK). “Van die post klopt helemaal niets, gewoon een grap. Ik hou van ’trollen’ en grappen maken, verkeerde aanwijzingen geven op de socials en dit is er zo een. Ik krijg op die post weer allerlei reacties van mensen die de grap niet doorhebben. Da’s wel gek want ik doe niets met kubussen en mentalisme. Online is leuk voor mij om ’te trollen’, ik zie er de humor wel van in.”
ELKE MASTERCLASS IS ANDERS
Markobi kijkt omhoog en shuffelt de twee gele streetcars, maakt zijn keuze en leest de vraag voor. Waar ging je masterclass over die je gisteren gaf?
“Een masterclass is een sessie van vier uur en eigenlijk is elke masterclass anders. Het gaat over mijn filosofie, technieken, concepten. We praten over van alles en nog wat en dat hangt vooral af van de deelnemers. In het begin weet ik nooit waar ik 20 minuten later zal zijn.
Het is wel eens is gebeurd dat we tijdens die vier uur geen kaart aanraken, figuurlijk dan. En soms alleen maar. Soms willen de, vaak technische, goochelaars meer doorpraten over de technieken en concepten. Een masterclass is dus nooit hetzelfde. Gisteren ontdekten we bijvoorbeeld een nieuwe oplossing voor problemen die ik nog nooit eerder had bedacht. In mijn close- up show vandaag zie je meer van mijn personage en de rol die ik aanneem en een aantal trucs verpakt met wat humor. Mijn lezing is in principe hetzelfde in opzet als de masterclass, alleen ik heb maar een uur. Dus het is meer een vereenvoudiging van mijn filosofie om mensen kennis te laten maken met mijn wereld. Ik zie dat als introductie.”

Lecture op de United By Magic Convention 2025, foto License to Capture
Markobi zegt dat hij mij verdenkt van een force (dat is onterecht!) omdat ik van een aantal kaarten de onderwerpen voorlees die al zijn behandeld en wegleg en snel de volgende vraag voorlees.
Is het een eenzaam leven als professional nu je alleen de wereld over reist en hoe ontspan je?
“Op elke conventie of show zijn er wel wat mensen of vrienden die ik ken. Soms ontmoeten we elkaar spontaan, eten samen of gaan ergens heen. Dus die eenzaamheid ervaar ik niet zo. Wat ik het liefst doe…. is koffiedrinken en dat kan zeker ook alleen zijn. Ik drink graag een kop koffie op de locatie en ik hou van schrijven. Soms schuift een bevriend goochelaar aan, maar als dat niet zo is, ook prima. Altijd heb ik mijn notitieboekje bij mij.”
SCHRIJVEN GEEFT RUST
Wil je soms een soort boek schrijven over wat er in je leven gebeurt of is het gewoon voor je eigen gemoedstoestand? Is dat schrijven een soort zen-moment voor jou? vraag ik door.

Ook in de Figi foyer lekker aan de koffie en…. schrijven.
“Soms schrijf ik over een techniek, routine of idee waar ik aan denk maar het kan ook gaan over dingen die ik zie en meemaak. Bij mij gaat het schrijven over van alles: emoties, geluk, verdriet. Ik word er blij van ook omdat ik het gevoel heb dat ik dingen soms voor het eerst zie. Net als hier in Nederland waar ik nog niet eerder was. Ik hou ervan om de bomen te zien, te wandelen, de lucht te voelen. De simpele en kleine dingen in het leven.
Maar met schrijven maak ik alles mooi. De mooie dingen schrijf ik op, maar ook de mindere. Die probeer ik toch in een ander perspectief te plaatsen en zo te komen tot een mooie conclusie. Positief denken dus.”
Golden Buzzer bij France’s Got Talent 2024
LEREN OMGAAN MET AGORAFOBIE
In mei nam je een pauze, een mentale rustpauze schreef je. Waarom meedoen aan wedstrijden, waarom die stress. Heb je wedstrijden nodig?
“Ik nam inderdaad een pauze, ik kon het niet meer aan. Ik had zoveel problemen, en ik heb ze nog steeds, maar ik ontdekte ze toen pas echt. Op het moment dat ik de pauze nam wist ik niet wat ik had. Het leek alsof het mij overviel dus ging ik naar een psychiater. Ik bleek agorafobie te hebben. Ik zal er hier niet te diep op doorgaan maar als je googelt, kun je opzoeken wat agorafobie precies is, maar het is niet wat mensen er meestal van denken. Het gaat over problemen die ontstaan door een paniekaanval. Net voordat ik mijn act op het WK deed kreeg ik een paniekaanval, maar ik heb daar al heel lang last van.
Toen ik meer las en leerde over agorafobie, begon ik actie te ondernemen en nu heb ik meer hulpmiddelen, meer ervaring en ben ik op weg om dit onder controle te krijgen.” (op de socials van Markobi las ik dat hij er een boek over wil schrijven omdat er niet veel over bekend is).

Facebook post Markobi over agorafobie
Maar waarom wedstrijden en die stress die erbij komt kijken? vraag ik nog een keer.
“Ik heb die competitie nodig omdat ik een competitief persoon ben. Ik heb mijn hele leven aan competitie gedaan, in alles. Ik tekende net als ieder kind maar deed ook mee aan tekenwedstrijden. Ik herinner me ook een pianowedstrijd. Ik deed mee aan wedstrijden voor het schrijven van romans. Die prestatiedrift kwam niet vanuit mijn ouders, helemaal niet. Dat was echt iets persoonlijks, ik wilde dat gewoon. Videogames, ik wilde de beste zijn, sport idem zoals hardlopen, maar ik moest stoppen door heupproblemen. Dus ging ik goochelen, want ik had tijd. Ik hou van competities, de uitdaging de adrenaline. Ik zou niet weten wat een leven is zonder competitie.”
“Zullen we er nog één doen?” Stel ik voor. Markobi corrigeert me: “doe er maar twee!” Zou dat ook dat competitieve zijn gaat er door mijn hoofd, maar ik vind het prima.
Een paar maanden voor het FISM schreef je op je socials dat je act klaar was voor het WK. En het tijd was voor herhalen, herhalen en herhalen. Hoe ging dat dan? Markobi boog meer naar voren en zei: “Wil je de waarheid horen, ik was nog helemaal niet klaar. Maar voor mij is zo’n post een soort van mentale techniek om mezelf klaar te stomen. Maar het was een leugen. Maar geen leugen om een leugenaar te zijn”.

HET GAAT OM AUTHENTICITEIT
“De laatste. De allerlaatste. Ik ga voor zeker. Laten we de roze nemen. Oké?” Markobi vraagt een soort van toestemming maar heeft de streetcar al in zijn hand.
Wat zijn volgens jou de belangrijkste ingrediënten voor een succesvolle (FISM) act? Ik vul aan dat we vandaag een aantal goede acts hebben gezien bij de Hans Klok Trophy met aanstormende talenten uit allerlei landen.
“Het belangrijkste is authenticiteit, dus jezelf zijn. En als je een personage speelt, moet je personage gevoed zijn met authenticiteit. Als het publiek de authenticiteit niet voelt, is het lastig.” “Dus dit is belangrijker dan al het andere?” vul ik aan. “Ja, ik zou zelfs zeggen dat dit echt het belangrijkste is. Natuurlijk moet je ook niet twijfelen over bepaalde onderdelen van je act. Is het toch te moeilijk, weglaten! Je moet je, voor zover dat kan, ontspannen. Die tip kreeg ik ook van Etienne Pradier op weg naar het FISM. Zorg ervoor dat je ontspannen bent. Daar bedoel ik mee; ken je een bepaalde techniek, maar gaat die vier keer mis van de tien keer, doe die dan niet. Gaat het negen van de tien keer goed dan kan je dat risico wel lopen. De act moet makkelijk voor je zijn. En het moeilijke deel van de act moet moeilijk zijn voor anderen, maar makkelijk voor jou. Het risicovolle deel vereist een bepaald niveau van zelfvertrouwen. Als je het aandurft, moet je het proberen. Als je niet zeker bent, moet je het weglaten. En zo concludeer ik dat een act voor mij een proces is van het weglaten van dingen, niet van het toevoegen ervan. Het is een vaardigheid om te weten wat je moet weglaten en soms moet toevoegen. En dat maakt een enorm verschil.” “Maar dat weglaten wil je niet, want je verzint iets en dan moet je het weer laten vallen. Je maakt je eigen creaties kapot, en dat vind je misschien niet leuk.” vul ik aan. Markobi begint te knikken “Exact, daarom is een act bouwen ook een vaardigheid, omdat het niet makkelijk is. Het creëren van een act bestaat soms uit het weglaten van dingen waar je van houdt, en dat is moeilijk. Ik denk dat alle goede acts dit maakproces zo hebben doorlopen”.
“Oké, heel erg bedankt voor je tijd Markobi. Ik hoop je weer te zien in Blackpool en wens je succes op het WK FISM Busan in 2027.” “Wie weet…” zegt Markobi met een glimlach en we schudden de hand.
Marcel Verbakel
Met dank aan License to Capture/Devin Meijer voor de foto’s.
Eerdere interviews in de reeks “De weg naar het podium met …..’ lees je in de rubriek ‘interviews’ met o.a. Mac King, Lance Burton, Dani DaOrtiz, Léa Kyle, Wayne Dobson, Laurent Piron, Mortenn Christiansen, Hans Klok, Hans Kazàn, Ted Winkel en David Nathan. In het eigen uitgegeven magazine “Weg’ staan interviews met o.a. Ger Copper met Alfredo Lorenzo, Scott & Muriel, Christian Farla en Paul Morak.

